Puinhopen in het hoger onderwijs?
Vrijdag 26 maart vindt een door het Platform Puinhoop georganiseerde studentendemonstratie plaats op de Dam in Amsterdam. Er wordt geageerd tegen de plannen van staatssecretaris Nijs in het Hoger Onderwijs- en Onderzoeksplan 2004-2008.
Door Ton Monasso, Werkgroep Onderwijs Jonge Democraten
Nijs wil onder andere experimenteren met selectie aan de poort en collegegelddifferentiatie. De Jonge Democraten zien geen reden tot overbezorgdheid. Wel denken we dat de komende periode voor jongeren- en studentenorganisaties een uitgelezen kans herbergt om alternatieve oplossingen aan te dragen.
De JD maakt zich ook zorgen over de doordachtheid van het onderwijsbeleid van Nijs, maar we denken dat we beter alternatieve oplossingen voor de vaak wel terecht gesignaleerde problemen kunnen aandragen, dan de knuppel in het hoenderhok gooien. Op het gebied van collegegelddifferentatie denken we dat financiele prikkels geen juiste methode zijn om studiekeuze te beinvloeden, maar dat – mits het verband tussen kwaliteit en kosten keihard is aangetoond – in bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden de mogelijkheid open moet staan dat studenten betalen voor extra kwaliteit. Met de realiteit dat de publieke financiering voor het hoger onderwijs voorlopig onder druk blijft staan, en tegelijkertijd het feit dat het private rendement van dit onderwijs voor studenten de huidige vergoeding in de vorm van het collegegeld ver te boven gaat, is dit toch de enige oplossing om de kwaliteit niet verder onder druk te zetten. Overigens denkt de JD dat er nog veel te halen is bij het efficienter inzetten van onderwijsgelden, zie bijvoorbeeld ons opiniestuk “Laat de student voelen wat zijn studie werkelijk kost”. Eerst moet het bestaande geld beter worden ingezet, daarna pas zijn eventuele collegegelddifferentiatie of algehele collegegeldverhoging aan de orde.
Uitbreiding van de mogelijkheden voor selectie is op dit moment niet gewenst. Instellingen beschikken al over mogelijkheden voor bijvoorbeeld een bindend studie-advies, maar de meeste maken daar (nog) geen gebruik van. Voordat we nieuwe selectiemogelijkheden gaan toestaan, moeten eerst de bestaande mogelijkheden maar eens gebruikt worden. Daarnaast gunt selectie aan de poort studenten geen kans; selectie na de poort is veel eerlijker. Studenten hebben dan de kans zich te bewijzen. Vaak is dat op een vlak waarop ze totdat ze aan hun studie begonnen zich nog nauwelijks hebben kunnen ontplooien; het begin van een studie heeft ook een orienterende functie.
De angst dat het niet meer mogelijk is om een eventuele tweede of derde studie te doen, is niet reëel. Het HOOP zegt hierover: “Het gelijktijdig volgen van twee studies en het behalen van een tweede diploma blijft mogelijk, maar de instelling wordt daar niet voor bekostigd. De student hoeft maar een keer collegegeld te betalen als hij voor twee studies tegelijkertijd staat ingeschreven.” Allereerst wordt duidelijk gesteld dat het volgen van twee studies mogelijk blijft. Ook al zouden instellingen de mogelijkheid hebben het volgen van twee studies aan banden te leggen, dan nog is het niet waarschijnlijk dat zij hiertoe overgaan. Instellingen willen graag gemotiveerde studenten binnen hun poorten hebben. Voor het volgen van studies aan een andere universiteit kunnen instellingen onderling afspraken maken; de opleidingen van een instelling die hierin niet participeert worden minder aantrekkelijk voor potentiële studenten. Op dit punt is er dus geen reden om bezorgd te zijn, laat staan om te demonstreren.
Kort samengevat: op het moment dat het kabinet wil experimenteren, moeten studentenorganisaties een heldere visie hebben op het probleem en alternatieve oplossingen aandragen.
Print This Post
Leave a Reply
Your message will be published on this website, after approval of the webmaster. If you prefer a personal reply that will not be published, please use the contact form.